Author Topic: شستون و سراوان  (Read 2886 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline Shastuni

  • Balochi Zaantkaar
  • ***
  • Posts: 8
  • Karma: 4
    • Balochi Names  بلوچی نام و نشان
شستون و سراوان
« on: April 13, 2010, 07:05:01 AM »

ملاحظاتی در باره نام "شستون" و "سراوان"

 آنچه امروز شهر "سراوان" نامیده  می شود، تا سال 1307 شمسی روستای کوچکی به نام "شستون" بوده؛ و "شهرستان سراوان" به مرکزیت شهر "سراوان" یا همان "شستون" قدیمی به محدوده وسیعتری از خود شهر اطلاق می گردد.  مسلما "سراوان" نام یک منطقه در بلوچستان هست، ولی منطقه "سراوان" ازنقطه نظر تاریخی وجغرافیایی در محدوده بلوچستان شرقی قرار دارد. یقین دارم که  دوستان  گرامی از وجود مناطق "جهلاوان" و "سراوان" در بلوچستان شرقی - که اکنون در سیطره جغرافیای سیاسی پاکستان هست- بیش از نویسنده این سطور معلومات دارند.  منطقه ای که هم اکنون" شهرستان سراوان" نامیده می شود در بلوچستان غربی -جغرافیای سیاسی" استان سیستان و بلوچستان" ایران- قرار دارد. صرف نظر از تقسیمات جغرافیایی و سیاسی، آنچه امروز شهرستان سراوان نامیده می شود هیچگاه جزئی از ناحیه تاریخی و معروف "سراوان" بلوچستان (شرقی) نبوده است. همه مردم سالخورده در شستون و نواحی اطراف بر این باورند که نام و اصطلاح "سراوان" بر این "شهرستان" فقط پس از آمدن "دولت"- یعنی قوای رضا شاه پهلوی- به منطقه رایج شده است. پیش از آن هیچ کس از نام "سراوان" برای این منطقه استفاده نکرده است. من حتی یک نمونه چه در دوران کودکی و چه در دوران میانسالی از سالخوردگان منطقه نشنیده ام که قبل از دوران پهلوی از آن به نام  "سراوان" نام برده شده باشد.
برای من روشن نیست که چرا نام این منطقه را در زمان رضا خان به "سراوان" تبدیل کرده اند، همانگونه که نام بسیاری از مناطق دیگر را نیز عوض کرده اند؛ همانند "پهره" که امروز "ایرانشهر" مینامند؛ دزداپ- زاهدان؛ مگس-زابلی و غیره. در این باره و موضوع نام و نامگزاری و هویت بومی، ملی، قومی و محلی مسائل زیادی مطرح است که در حوصله این یادداشت مختصر نمی گنجد. آنچه مسلم است، بر طبق بسیاری از روایات، شنودها و حتی نوشتجات رسمی بارها خوانده و شنیده ایم که "این منطقه "شستون" نام داشت و کم کم که بر وسعت آن افزوده شد "سراوان" نامیده شد". به باور من، این بسیار ساده انگارانه است که خودبخود نام یک منطقه – آن هم پس از وسعت و ساخت و ساخت و ساز-  عوض شود، همانگونه که روستا به دهستان و بخش و سپس به شهرستان تبدیل می شود! تقریبا تمامی منابع انترنتی این جمله را کمابیش تکرار می کنند.  من البته با این توجیه رسمی موافق نیستم.
یکم اینکه در زمان آمدن قوای رضاخان به بلوچستان، بزرگترین قلعه و مرکز سیاسی این منطقه ، قلعه "دزک" بوده و اساسا نام کلی این منطقه از بلوچستان -دزک- بوده است نه "سراوان". همانطور که مرکز سیاسی بلوچستان مرکزی "پهره" بود.
دوم اینکه بعد از شکست حاکمین بلوچ منطقه، قلعه تاریخی دزک به توپ بسته شد و کاملا نابود گردید و بسیاری از مردم پس از مقاومت جانانه متاسفانه کشته شدند. نمونه مقاومت تاریخی مردم این منطقه بلوچستان که پس از گذشت بیش از 80 سال هنوز زبانزد خاص و عام است در محل قلعه دزک روی داد و پسری نوجوان به نام "کادوک" یا "قادربخش" توانست سرکرده لشکریان رضاخان را که "سرهنگ محمد باقر داورپناه" نام داشت را در این درگیریها به قتل برساند. پس از این واقعه، نیروهای دولتی پهلوی، رسما نام "دزک" را به "داورپناه" تغییر دادند، گرچه همیشه مردم بلوچ آن را "دزک" نامیده و می نامند. البته خوشبختانه امروزه دوباره اکثر مردم آن را "دزک" یاد می کنند.
سوم اینکه پس از سقوط قلاع تاریخی بلوچستان همچون دزک و پهره و گسترش نفوذ و سلطه حکومت پهلوی، ساختار سیاسی حاکمیت نوع دیگری از روابط و مناسبات دولتی را جایگزین حکام محلی بلوچ نمود، گرچه در موارد بسیاری نیز بازماندگان، فرزندان و اقوام حکام پیشین کماکان نفوذ داشتند، اما عملا سیاست دولت مرکزی پهلوی در منطقه  اعمال میشد. در این بین، دولت پهلوی، این بار به جای" دزک" ، مرکز منطقه را به "شستون" منتقل کرد. ادارات بخشداری، فرمانداری، مدارس دولتی، امنیه (ژاندامری، ارتش و شهربانی)، اداره پست، درمانگاه، دادگاه و دیگر ادارات را به جای "دزک" در شهر "شستون" ایجاد کردند، اما عملا نامی از "شستون" نبردند و آن را "سراوان" نامیدند. بطور رسمی "شستون" و نام آن حذف شد و به جز از مردم بلوچ و عمدتا مسن، دیگر کسی از آن به نام "شستون" یاد نمی کرد. "شستون" نه تنها "مرکز" "شهرستان سراوان" نامیده شد، بلکه حتی "شهر" شستون نیز "سراوان" نام گرفت. کم کم بسیار عادی شد و اکنون نیز همینطور است که مردم شهرها، بخشها، دهات و آبادیهای "شهرستان"  شهر "شستون" را شهر "سراوان" می نامند. آنچه بطور رسمی "شهرستان سراوان" نامیده میشود، زمانی شامل شهر "کنونی" سراوان (شستون) و حومه، مگس (زابلی)، سب و سوران، و حتی دورتر شامل سرباز و آشار و ایرکشان نیز بوده است. البته بعدها سرباز، آشار و ایرکشان (ایرفشان) به شهرستان "ایرانشهر" ملحق گردیدند که اکنون "سرباز" مستقلا "شهرستان سرباز" می باشد. البته "مگس" به شهرستان زابلی ارتقاع یافته و "سب و سوران" نیز شهرستان شده است. شهرهای "جالک" (جالق)، "گشت" و "سیرکان" (بم پشت و نواحی)، باضافه حومه شهر و بازار شستون، سرجو، بکشان، هوشک، دزک، مناطق جهلاد و دهوار و ...  هنوز هم از شهرهای توابع "شهرستان سراوان" هستند.
با توجه به نکات فوق، نویسنده این سطور همانند مردم این دیار به درستی بر این باور است که نام "شهر" کنونی "سراوان" تا سال 1307 "شستون" بوده: و قبل از آن  ناحیه ای به نام "شهرستان سراوان" وجود نداشته است. حال این که نام این منطقه بیش از 80 سال است که "شهرستان سراوان" نامیده می شود، موضوع دیگری است و به نظر بنده، بدون هیچگونه تعصبی، حتی هیچ اشکال و حرجی هم وارد نیست. بگذار "شهرستان سراوان" هم نام تمام منطقه باشد، ولی بخواهیم یا نخواهیم، نام قدیمی آنچه اکنون "شهر سراوان" نامیده می شود، "شستون" بوده است. صرف نظر از گذر زمان، ما نبایستی اسامی باستانی اماکن را به بوته فراموشی بسپاریم. اینکه امروزه، ما سراوان، ایرانشهر، زاهدان، خاش، چابهار، زابلی، قصر قند، جالق و ... داریم، به جای خود، ولی خودآگاهی و دانش به اسامی قدیمی آنها مثل شستون، دزک، پهره، دزاپ، واش (خواش)،چهبار،مگس، گنداوگ، جالک و ... نیز ضروری است؛ و البته لزوما ربطی به دیدگاههای سیاسی نیز نداشته باشد.
در پایان، من نیز شعر زیبای "فوجئ سراوان چندتگ ... آ دزکئ گنجئین دران" را شنیده و حماسه میر کمبر را ارج می نهم. با این وجود، درست است که حماسه میرکمبر مربوط به سده های پیش است، ولی نمی توان به خاطر این شعر نام آن منطقه را "سراوان" نامید. من در مورد تاریخ دقیق سرودن شعر میر کمبر مطمئن نیستم. به احتمال قریب به یقین، شعر مزبور در طی این 80 سال اخیر سروده شده یا نتظیم شده است. لذا این شعر نمی تواند در این مورد مبنا و مدرکی باشد. شاید آنچه اکنون از نام "شستون" به جا مانده، نوع تحریف شده و اشتباهی به نام "شستان" یا "شهستان" بعنوان بخشی از "نام خانوادگی" بعضی از سکنه شهر و "حوزه یک" سراوان در شناسنامه های رسمی مردم است که ماموران غیر محلی "ثبت احوال" زینت بخش "سجلات" مردم این منطقه کرده اند. بقول دوستی شوخ طبع، شاید ماموران و باسوادان غیر بلوچ بر این گمان بوده اند که "شستان" تلفظ اصلی "شستون" بوده، همانگونه که کرمان یا تهران، تلفظ اصلی "کرمون" یا  "تهرون" است!

بلوچی مئی وتی نام و نشان انت
 washnaam_baate
شستونی بلوچ (وبلاگ بلوچی نام و نشان)

http://balochiname.blogspot.com



Offline yahya. याहया

  • Baask's Asset
  • ***
  • Posts: 468
  • Karma: 42
  • याहया-बास्क
    • بلوچی دگنیا BALUCHI DUNYA
Re: شستون و سراوان
« Reply #1 on: June 10, 2010, 08:15:39 AM »
( kasey keh farsi nazant goRa english bowanit  taa keh Baloch o dar Baloch sar pad bibit)

Considerations about the name "Shstvn" and "Saravan"

 What's the city "Saravan" called the year 1307 a small village called Solar "Shstvn" was and "Saravan city" to the central city "Saravan" or the "Shstvn" Old wider range refers to the city. Certainly "Saravan" is an area in Baluchistan, but the region "Saravan" Historically Aznqth Vjghrafyayy located within the eastern Balochistan. Dear friends I am sure that there "areas Jhlavan" and "Saravan" in eastern Balochistan - which now is dominated by the political geography of Pakistan - more than the author of this information are lines. An area that now "Saravan city" called on western Baluchistan - Geopolitics "in Sistan and Baluchestan," Iran - is located. Regardless of geographic and political divisions, what today is called the city Saravan never part of the historic district and the famous "Saravan" Baluchistan (eastern) is not. All elderly people in surrounding areas Shstvn and believe that the name and the term "Saravan" this "city" came only after "state" - the force of Reza Shah Pahlavi - the area is common. Before that no one named "Saravan" for this area is not used. An example of how even in my childhood and how the elderly in the middle of the area that I've never heard of it before the Pahlavi era called "Saravan" is named.
For me it is not clear why the name of this area at the time of Reza Khan, "Saravan" have become, as the name in many other areas have also changed; like "Phrh" today "Iranshahr" call; Dzdap - Zahedan; Flies - Zabul and so on. About this subject and name and identity Namgzary indigenous, national, ethnic, and local issues that raised a lot of patience beyond this billet. What is certain, according to many accounts, hears and even the official literature read and heard repeatedly that "the region" Shstvn "was called and slowly added to the extent that" Saravan "was called." I believe this is a very simplistic default name of a region - the area of construction and after construction - be replaced as part of the village to village and city, and then turns into! Almost all of these website resources to the more or less repeated. Of course I do not agree with the official justification.
First time that forces Reza Khan came to Baluchistan, the largest political center of this region and castle, the castle "Dzk" and basically the general name of the Baluchistan region - Dzk - is not "Saravan." As the political center of the central Baluchistan "Phrh" was.
Second, after defeating Hakmyn Baluchi region, Dzk historic castle was closed and the ball was completely destroyed and many people unfortunately after rattling resistance were killed. Historical examples of resistance that the people of Baluchistan region after more than 80 years is still special and general famous place Castle Dzk occurred teenage son and called "Kadvk" or "Qadrbkhsh" Reza Khan was able leader who hosts "Colonel Mohammad Bagher Davarpanah "This conflict was called in to kill. After this event, government forces Pahlavi, officially called "Dzk" to "Davarpanah" had changed, although it always Baloch people "Dzk" called and called. Fortunately, most people today but again it "Dzk" to remember.
Third, after the fall of castles and historic Baluchistan as Dzk Phrh and expand their sphere of influence Pahlavi, ruling political structure of another type of public relations to replace the local rulers can Baluch, although in many cases, survivors, children and relatives of former rulers still had influence, but in practice the central government policy was applied in Pahlavi. In between, the Pahlavi government, this time instead of "Dzk" regional center to "Shstvn" move. Agencies within the county, the governor, public schools, gendarmerie (Zhandamry, army and police), post office, clinics, courts and other agencies rather than "Dzk" city "Shstvn" created, but actually the name of "Shstvn" Nbrdnd and "the Saravan" called. Formal "Shstvn" and its name was removed except the Baloch people, mainly elderly, the other one called "Shstvn" did not remember. "Shstvn" only "center" "Saravan city" was called, but even the "city" also Shstvn "Saravan" was named. Was a very normal little by little and now also the people of cities, wards, villages and Badyhay "city" city "Shstvn" the city "Saravan" call. What formal "Saravan city" is called, when included in "Current" Saravan (Shstvn) and suburbs, fly (Zabol), insult and Soran, and even farther, including soldiers and also has references and Ayrkshan. Of course, later soldiers, and references Ayrkshan (Ayrfshan) to the city "Iranshahr" were now joined the "soldiers" independent "city soldier" is. Of course, "fly" to the city Zaboli been promoted and "insult and Soran," the city has been. Cities "Jalk" (Jalq), "Patrol" and "Circus" (Bam back and territories), plus the suburbs and market Shstvn, Srjv, Bkshan, Hvshk, Dzk, and Dhvar Jhlad areas and ... Cities still function "Saravan city" are.
Considering the above points, the author of this line, like the people of this land is correctly believed that the name "city" is now "Saravan" Year 1307 "Shstvn" was: and before that an area called "city Saravan" does not exist is. Now the name of this region for more than 80 years, the "city Saravan" is called is another matter and my opinion, without prejudice, and even any forms Hrjy is also entered. Read "Saravan city" is the name of the whole region, but want to or not, what is now called the old "city Saravan" called "Shstvn" has been. Regardless of the passage of time, we should not ancient names of places to plant to remember. Today, we Saravan, Iranshahr, Zahedan, Khash, CHABAHAR, Zabul, Castle Sugar, Jalq and ... We have a place, but self-consciousness and knowledge to their old names like Shstvn, Dzk, Phrh, Dzap, wash (Khvash) Chhbar, flies, Gndavg, Jalk and ... Is also important, and of course, necessarily to do with political views is not.
In the end, I have also a beautiful poem, "Fuji Saravan Chndtg ... a. Dzky Gnjyyn where" and heard the epic ninth Mir Kmbr value is. However, it is true that related to Epic Myrkmbr centuries ago, but can not remember the name of this poem that the region "Saravan" called. About the exact date of my writing poetry Mir Kmbr'm not sure. The almost certain probability, poetry mentioned during the past 80 years has been written or Ntzym. Therefore, this poem can not in this case and the evidence base is. Perhaps what is now called "Shstvn" left, type the name wrong and distorted "Shstan" or "Shhstan" as part of the "name" Some city residents and the "scope" Saravan profile public official is non-local agents "registration" decorate "Sjlat" people of this region have. According friendship humorous, perhaps officers and non-literate Baluch have thought that this "Shstan" original pronunciation "Shstvn" was, as Kerman, or Tehran, the original pronunciation of "Krmvn" or "in Tehran," is

And Satan said:
I had no power over you
except that I called you
and you obeyed me.
So do not blame me
but blame your selves.
Al Qur ' an