Author Topic: ڈیڈ مم گُشی من ءَ کَل کن۔ گوس بھار بلوچ ءِ نبشتانک  (Read 1910 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline Zahida Raees Raji

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 7060
  • Karma: 356
    • Baask-Home of Baluchi Language, Literature & Culture
ڈیڈ مم گُشی من ءَ کَل کن۔
گوس بھار بلوچ
ایشی تہ ءَ ھچ شک نیست کہ کجام دی زبان بہ بیت آ اچ وت ءَ سرجم ءُ برجم نہ انت ءُ آرا دومی زبانانی گالانی ھُج ءُ زلورت ھر پیم ءُ ھر وڑ ءَ کپ ایتءُ پد ءَ سائنس ءَ گوں وتی نوک نوکیں اوباداں دگہ زبانان ءَ ناچار کتگ کہ آ سائنسی زبان ءِ گالان ءَ کارمرد بکن انت۔ بلئے ھر چیز ءِ یک ھدّے است انت اگاں یک زبانے ءِ تہءَ ابید زلورت ءُ ابید ھُج ءَ دگہ زبانانی گالاں ما بہ چِن ئے یا چہ ھد ءَ گیش دومی زبانانی گالاں کارمرد بکن ئے تہ اے کِرد بازیں اڑاندے پاد کنت کہ چراواں یکے ھما دانک ءَ کہ مردم گْوش ایت آئی مانا ءَ ھم بدل کنت بلئے کدی کدی پہ چوش کنگ ءَ مردم وت توازائی جوڑ بیت ۔چے ءَ کہ ھما گال کہ ابید بیچار یا ابید زانت ءُ زانگ ءَ یا ابید ھُج ءُ زلورت ءَ ماں دومی زبان ءَ کارمرد بنت ، بوت کنت کہ آوانی مانا ماں ایندگہ زبان ءَ دگر دگر انت۔ چشیں بازیں اناسرے(واقعہ) منی دیم ءَ گْوستگ بلئے اد ءَ من دو اناسر دیم ءَ کار آں۔
پانزدہ شانزدہ سال ساری ءِ گپ انت ۔ما ایم پی اے ھاسٹل کوئٹہ ءَ یک مزنیں رھشونے ءِ ھم نیاد ات ایں۔اد ءَ دو دگہ بلاھیں مھتریں مردم ھم نندوک ات۔کہ چریشاں یکے ءَ یک شپے ساری وتی بازیں سنگتے ’’شام ‘‘ داتگ ات بلئے وتی دگہ یک سنگتے بیھال کتگ ات کہ ھمے سنگت ھم ھمے دیوان ءَ نندوک ات۔گپ ءَ چہ گپ در کیت اد ءَ ھم گپ ءَ چہ گپ درآیان ءَ پہ ھمے ’’شام ‘‘ ءَ شت سر بوت۔تہ دومی سنگت ءَ درائینت۔۔۔واجہ من ءَ باز ارمان بوت کہ دوشی تو سنگتان ءَ شام داتگ ات بلئے من ءَ نہ گْوشتگ ات۔۔۔ اولی سنگت کمیں نگیگ بوت ءُ ُ پد ءَ پسہ دات یے۔۔۔من ءَ پھل کن من ترا Missکتگ۔۔۔‘‘۔اے گپ ءِ دیِجا کہ گوں ما یک سکیں مھتر ءُ مزنیں رھشونے نندوک ات ما کندگ ءَ لگ ات ایں۔کہ پد ءَ مئے رھشون ءَ دیم گوں ھمے واجہ ءَ ترّینت ءُ پہ کندگ گْوشت کہ واجہ تو مئے ھیال ءَ نہ دار ئے مہ دار بلئے اد ءَ بلوچی زبان ءِ یک زانتکارے ھم نندوک انت ھمائی ھیال ءَ بہ دار چو مہ بیت کہ باندات ترا رزوا بہ کنت۔ چرے گپ ءَ ھما واجہ کہ آئی Missءِ گال کارمرد کتگ ات گیشتر شرمندگ بوت ءُ پد ءَ اچ ما درساں پھلی لوٹ ات یے۔
دگہ یک برے ما بلوچی اکیڈمی کوئٹہ ءَ واجہ واھد بندیگ کہ آ وھدی بلوچی اکیڈمی کوئٹہءِ سرکماش ات آئی کارگس ءَ نندوک ات ایں۔ گوں مئے ھمرائی ءَ یک بلائیں نبشتکارے ھم نندوک ات کہ اے واجہ یک مزنیں سرکارے منسبدارے ھم بوتگ ات کہ مروچاں دوارنند(Retired)اتءُ بلوچی لیکوڑ ءِ سر ءَ بلکیں اے بگْوش آں کہ منی سر ءَ تھروز کنگ ءَ ات کہ من چہ واجہ سید زھور شاہ ءَ ھم دستے گْوازینتگ کہ اربی نامان ءَ ھم بلوچی توار ءَ نبشتگ کتگ۔ چونائی وَ دیر ات کہ من ماں وتی نبشتانکاں اربی زبان ءِ زگریں آبانی کارمردی یل کتگ ات بلئے پرے زوت ءَ بلوچی اکیڈمی کوئٹہ ءَ کہ منی آزمانکانی کتابے چاپ جتگ ات ءُ ماں اے کتاب ءَ ھم اربی ءِ زگریں آب مان نہ ات انت اے وھدی ھمے واجہ منی ھمے کتاب ءِ سر ءَ پرے گپ ءَ ایراد کنگ ءَ ات کہ من پرچا اربی زبان ءِ آب کار مرد نہ کتگ انت ۔ھمے دمان ءَ کارگس ءِ در پچ بوت ءُ یک پینٹ شرٹ ءِ پوشاک ءَ مانپوش اتگیں ورنایے پُترت۔نہ سلامے نہ الیکے ، دیم یے گوں ھمے واجہکار ءَ کت ءُ درائینت۔۔۔۔ڈیڈ مم گُشی من ءَ کَل کن۔۔۔۔‘‘چوش کہ اے واجہ کار سکیں مھتر ءُ کوھنیں نبشتکارے ات کہ آئی ازت ءُ اھترام ما درسیں نِندوکانی دل ءِ تہ ءَ است ات پریشکا ما ’’ٹھک‘‘ وَ نہ دات بلئے ما وتی بچکندگ ھچ گونگ ءَ داشت نہ کت۔مئے ھمے واجہ ءَ ھم مار اِت کہ آئی بچ ءَ شرّیں گپے نہ جت پریشکا آرا بس ھمنکہ پسہ دات یے ۔۔۔شرّ تو برو۔۔۔۔۔بچک ءِ روگ ءَ پد واجہ ءَ کہ منی سر ءَ تھروز ءَ ات دیم گوں من ترینت ءُ درائینت۔۔۔ مروچاں چُکاں بلو چی ’’جدید‘‘ کتگ۔ منی دل ءَ ات کہ من واجہ ءَ بہ گْوش آں کہ تئی چکاں بلوچی جدید نہ کتگ ’’پلیت‘‘ کتگ کہ ھمے دمان ءَ دگہ واجہے ءَ کہ زانا منی نیّت ءَ سرپد بوتگ ات وتی سر سرُینت ءُ من ءَ کتی کت کہ ’’ھچ ‘‘ مہ گْوش۔من وتی دپ ءَ اتکگیں گپ پد ءَ ایر بُرت۔
نوں بہ چار ۔۔اگاں ورنا ءَ بہ گْوشتیں کہ ’’۔۔۔بابا۔۔۔ابّا۔۔۔بابی۔۔۔۔واجہ مات گْوش ایت کہ من ءَ پُون کن یا من ءَ گْوانک دئے۔۔۔من ءَ گْوانکو کن۔۔۔من ءَ۔۔۔یات کن۔۔۔ ھنگہ دردے پہ دو ات۔ بلئے پہ آریپیں پِت ءَ ’’ڈیڈ‘‘ ءِ گال ءَ کارمرد کنگ سکیں نازیبا،بدڈول ءُ بد تمیزے گپے ات چے ءَ کہ ماں بلوچی زبان ءَ ’’ڈیڈ ‘‘ ءِ مانا سِلّ،لیگار،ڈونڈ،گھ اتگ، انت ءُ آریپیں پِت کس ءَ پرے گال ءَ شات نہ بیت۔ھمے پیم ءَ کج ءَ مکہیں مات ءُ کُج ءَ شومیں ’’مَم‘‘۔پد ءَ زوت زوتی ءَ انگریزی ءِ گالCall ءَ’’کَل‘‘ کنگ کہ ماں بلوچی زبان ءَ کَل کنگ ءِ ھم مانا پھک دگرے بیت کہ پہ زندگیں مردم ءَ کل کنگ ءِ گال یا وَ مردمان اپسوزی کنت یا گڑا ’’ٹھک‘‘ ءَ پرماایت۔
پریشکا منی گوں بلوچی زبان ءِ نبشتکاراں دزبندی انت کہ بے شک پہ ھُج ءُ زلورت دگہ زبانانی مناسبیں گالاں ما بلوچی زبان ءَ کارمرد بکن انت بلئے آریپیں پت ءَ ڈیڈ ،مکھیں مات ءَ مم ءُ ھیسی ئیں سراں زندگ ءَ کَل کنگ ءِ ھیال ءَ بہ دار انت۔
Zahida Raees :Raji:
baaskadmin@gmail.com , admin@baask.com
Learn Baluchi Composing in INPAGE
Learn Balochi Poetry Background Designing
Help Line